Proza in plaats van Prozac

2 december 2016

COLUMN

In het theater vind je me meestal backstage. Zo ook afgelopen weekend, bij het Wintertuin literatuurfestival in Nijmegen. In kleedkamer 4 ditmaal geen popmuzikanten, maar Frans Hurks (Boxtel 1935), die trots zijn zelfgeschreven hoofdstuk voorleest uit een kersverse uitgave van Het Verhalenhuis.

Frans vertelt over zijn leven als 9-jarig jongetje achter de winkel van zijn ouders in Boxtel. Op een ochtend in februari 1945 komt een Schotse militair in de winkel informeren of ze soldaten onderdak kunnen bieden. Frans’ zus Nettie van 19 treedt op als tolk:
”Moe, hij wil weten hoeveel kinderen u heeft.” Moeder sprak toen de voor ons historische woorden, waarmee zij vele jaren door ons is geplaagd. “Ai hef srie boys and faif gerilla’s.” Nettie schatert van het lachen, moeder vraagt zich met een rood hoofd af wat ze verkeerd heeft gezegd en de soldaat vertrekt geen spier…
Het publiek in de kleedkamer lacht. Frans kijkt trots op van zijn boek.

Talentontwikkeling

Bij Het Verhalenhuis leren ouderen hun eigen (levens) verhalen op te roepen en op te schrijven, daarbij geholpen door jonge schrijvers. Het is geen vrijblijvende vrijetijdsbesteding maar een serieus talentontwikkelingsprogramma voor ouderen. In een serie van 16 (!) bijeenkomsten herleven verhalen van weleer aan de hand van thema’s: geuren, de maaltijd van vroeger, het huis waar gewoond is en natuurlijk de liefde.

Bladerdak in Suriname

De gemiddelde leeftijd is 90 en meeste mensen hebben geen enkele ervaring met schrijven. Na het verplichte opstel op school is er vaak geen pen meer op papier geweest. Elske van Lonckhuyzen, één van de begeleidende schrijvers, vertelt beeldend wat er gebeurt: 
“Het is niet alleen schrijven, maar ook vooral luisteren. Wie luistert naar de verhalen kan zijn blikveld verruimen. De muren van het verzorgingshuis smelten. Het systeemplafond verandert in een bladerdak in Suriname.” 

Iedereen een stem

In één van de locaties zijn het niet alleen ouderen maar ook jongeren die – getroffen door een hersenaandoening – aan Het Verhalenhuis meedoen. Sommige van hen kunnen niet praten of schrijven. Het is bijzonder hoe ze met hulp van vrijwilligers hun verhalen toch kunnen verwoorden. 
Het Verhalenhuis biedt niet alleen gezelligheid en mooie verhalen, mensen knappen er echt van op. Hoogleraar psychologie Gerben Westerhof deed onderzoek en laat zien dat meedoen een vermindering aan depressieve klachten geeft. “We geven mensen heel snel pillen, maar er zijn ook andere manieren - zoals deze - die zouden kunnen helpen tegen depressie.” 

Drie publicaties

Lezen is denken met andermans hoofd. De drie uitgaves van Het Verhalenhuis doen recht aan alle deelnemers, die met een mooie portretfoto en een korte bio staan vermeld. Dankzij de verhalen leer je de persoonlijke geschiedenis achter een gezicht kennen. 
Op de website vindt u alle informatie: http://www.hetverhalenhuis.net

Zelf meedoen?

Bent u nieuwsgierig naar de boekjes of wilt u zelf meedoen? Het Verhalenhuis begint in januari 2017 met een nieuwe serie in Eindhoven en Dieren voor bewoners, wijkbewoners en oudere vrijwilligers. Neem gerust contact op met Noortje Kessels noortje@wintertuin.nl.

Het tv-programma Eén Vandaag ging een kijkje nemen bij Het Verhalenhuis in Elst:
http://binnenland.eenvandaag.nl/tv-items/67041/proza_in_plaats_van_prozac

 
prozaprozac
Alet Klarenbeek

Over de auteur

Alet Klarenbeek

Columniste

Met een beetje geluk worden we met zijn allen ouder én gezonder oud. Alet Klarenbeek is UP! begonnen met programma’s rond thema’s die ertoe doen als je ouder wordt. Ze komt overal en nergens en vertelt hier over haar ontmoetingen.

Meer weten over UP! in De Nieuwe Liefde in Amsterdam? http://denieuweliefde.com/up/
Meekijken en meepraten kan ook: https://www.facebook.com/UPinNederland/