"Jij bent die eenzame vrouw bij ons uit de straat"

15 februari 2017

COLUMN

Als je zo door de overburen wordt aangesproken, hoe zou dat voelen? “Dat doet zeer.” zegt de mevrouw naast me, die het verhaal vertelt. “ Ook al zien de mensen je blijkbaar als die eenzame vrouw, je voelt aan alles dat ze je juist níet zien. Daar zit je dan. Ze zijn niet nieuwsgierig naar je verhaal en hebben geen zin om eens bij je langs te gaan voor een kop koffie.”

Er is veel schaamte rond eenzaamheid. Veel mensen voelen zich eenzaam - ouderen en jongeren - maar je hoort er haast niemand over. En als mensen er al over praten is het vaak op zo’n manier dat de toehoorder afhaakt. Het zijn klagers, klampers en kluizenaars. Bij de eerste heeft iedereen het altijd gedaan behalve zijzelf, bij de tweede is het nooit genoeg (‘ga je nu al weg?’) en de derde categorie heeft zich helemaal teruggetrokken, die zet zichzelf bij voorbaat buiten spel. Ik hoorde die driedeling ooit in het ontroerende programma ‘Nooit meer alleen’ van omroep MAX, waar een coach een vijftal mensen leerde hun eenzaamheid te doorbreken. Want eenzaamheid ligt niet alleen aan de sociale omgeving, vaak kan degene die het betreft – hoe ingewikkeld dat ook kan lijken – er wel degelijk iets aan doen.

Eenzaamheid is een situatie van gemis (sociaal) en teleurstelling (emotioneel) die als negatief wordt ervaren. Eenzaamheid is een moeilijk op te lossen probleem, leer ik bij de presentatie van een onderzoek bij senioren door het Fries Sociaal Planbureau. Het is heus geen typisch Fries probleem, in heel Nederland is eenzaamheid naast dementie een van de meest lastige kwesties in de leefwereld van ouderen. Dat is ook niet gek, ouderen hebben vaak en veel te maken met verdrietige gebeurtenissen, zoals het overlijden van een partner en andere naasten als vrienden en familieleden.  Te midden van dat alles wordt je in de loop van de jaren vaak minder zelfstandig en minder mobiel. Dat maakt kwetsbaar.

Zowel mannen als vrouwen voelen zich eenzaam. De website van het Ouderenfonds leert me dat het percentage mensen dat zich emotioneel eenzaam voelt, toeneemt vanaf 75 jaar. Voelt 40% van de 50plussers zich eenzaam, bij 85plussers is dat aantal bijna 60%. Dat is steeds om en nabij 1 op de 2 mensen?! Ik schrik echt steeds weer van die cijfers. Meer dan 1 op de 10 mensen boven de 75 voelt zich zelfs extreem eenzaam, wat betekent dat ze slechts een keer per maand (!) sociaal contact hebben.

Kijk eens om je heen, wie is die (verborgen) eenzame in jouw omgeving? Voor wie kan je iets betekenen, een bezoekje brengen, even een praatje maken? Het is een klein gebaar met grote impact, want net als jij en ik wil ieder mens gezien worden. Er toe doen. Ouderen worden maar al te vaak op de reservebank van het leven gezet en wij kunnen daar iets aan veranderen. Vandaag nog.

“Weet je”, zegt de grijze man op het podium, “Het gaat er niet om hoe oud je bent, maar hoe je oud bent.” Precies dat.  

Meer weten?

https://www.friessociaalplanbureau.nl/nieuws/vergrijzing-daagt-friese-samenleving-uit
http://www.omroepmax.nl/nooit-meer-alleen/

oudevrouw
Alet Klarenbeek

Over de auteur

Alet Klarenbeek

Columniste

Met een beetje geluk worden we met zijn allen ouder én gezonder oud. Alet Klarenbeek is UP! begonnen met programma’s rond thema’s die ertoe doen als je ouder wordt. Ze komt overal en nergens en vertelt hier over haar ontmoetingen.

Meer weten over UP! in De Nieuwe Liefde in Amsterdam? http://denieuweliefde.com/up/
Meekijken en meepraten kan ook: https://www.facebook.com/UPinNederland/