De geweldige dingen die je gehoor doet

1 september 2018

BLOG

Onze oren zorgen voor veel moois in ons leven. Zonder het gehoor zou de wereld immers maar een stille plek zijn. Wat zouden we zonder al dat geluid eigenlijk missen? Een inkijkje in de verbazingwekkende dingen die onze oren kunnen doen.

Geluid is er altijd en overal. Bijna altijd als iets beweegt, maakt het geluid. De kleinste kras, veeg of aanraking veroorzaakt al een trilling die een geluid tot gevolg heeft. En ieder geluid dat ontstaat bevat informatie over onze omgeving. Om deze reden hebben mensen en dieren een uiterst gevoelig gehoor ontwikkeld. Het is zelfs zo dat alle dieren kunnen horen, maar niet alle diersoorten kunnen ook zien. Na miljoenen jaren van evolutie is het gehoor een essentieel hulpmiddel geworden dat de wereld tot leven brengt.

Het gehoor levert het complete plaatje

Natuurlijk, je kunt ook kijken. Maar oren maken je juist bewust van allerlei dingen zonder dat je hoeft te kijken. Bovendien zijn al onze zintuigen nodig om een compleet beeld van de wereld te krijgen. Zintuigen zijn dus belangrijk. Zoals een soundtrack een film verandert, zo voegen je oren rijke details toe die het leven betekenisvoller maken. Ze voegen duizenden kleine details toe zonder dat we zelfs maar opkijken, zoals de wind die door de bomen waait.

We hebben het horen in de beschaving ingebouwd

Omdat horen altijd belangrijk is geweest voor ons, hebben we er onze wereld op aangepast. Ga maar na: het geluid van klokken markeert het verstrijken van de tijd, wijzigingen in het openbaar vervoer worden omgeroepen en navigatie-apps geven mondelinge aanwijzingen. Steeds vaker worden ook elektronische geluiden gebruikt om informatie te verstrekken. Denk aan de magnetron die een pieptoon geeft als het eten klaar is of je telefoon die een geluid maakt als er een appje binnenkomt. Maar ook alles om je heen op orde houden doe je op basis van je gehoor. Als iets piept moet het gesmeerd worden, een bonkend geluid in je auto vraagt om onderhoud en geratel duid op een loszittend onderdeel.

Zonder deze eenvoudige aanwijzingen en signalen wordt het leven een stuk minder eenvoudig.

We horen zelfs als we slapen

Zelfs als we slapen, horen we. In tegenstelling tot onze gesloten ogen blijven de oren open, klaar om ons te waarschuwen voor alles wat onze aandacht nodig heeft. Dit is ook de reden dat we in de ochtend een wekker gebruiken. Het is ook logisch dat we sneller reageren op geluid dan aanraking of geur: tijdens minder veilige periodes in onze evolutie was het vermogen om wakker te worden voor gevaar van levensbelang. Het voordeel daarbij is dat hard en alarmerend geluid alle kant opgaat. Je hoeft dus niet te zien waar het vandaan komt om snel te reageren. Bovendien is geluid bij daglicht net zo effectief als in het donker. Met onze oren kunnen we dus vaststellen waar het geluid vandaan komt voordat we de bron hebben gezien. We kunnen simpelweg horen of iets van opzij of van achteren nadert, bijvoorbeeld. Op deze manier helpt je gehoor om je te oriënteren: om te weten waar dingen zijn, hoe ze bewegen en of ze belangrijk zijn voor je aandacht.

Gehoorverlies vergroot je kans op ongevallen

Niemand weet precies hoe het komt, maar mensen met gehoorverlies maken meer kans op ongevallen dan mensen met een goed gehoor. Uit een studie is gebleken dat mensen met een klein beetje gehoorverlies al 60% meer kans maken op een ongeval. Bij matig gehoorverlies loopt dit op naar 70% en voor mensen met ernstig gehoorverlies komt dit percentage zelfs uit op 90%. Het is dus wel duidelijk dat we ons gehoor hard nodig hebben om veilig door ons dagelijk leven te gaan.

Ons gehoor helpt ons in relaties met andere mensen

Van de miljarden mensen in de wereld kunnen onze oren de stem van één persoon herkennen. Sterker nog, ons gehoor kan hun gemoedstoestand herkennen. Als ze gelukkig of moe zijn, kunnen we het horen in hun stem. En we kunnen ook horen hoe iemand zich voelt. De toon van iemands stem is ook erg belangrijk. Dezelfde woorden kunnen compleet verschillende dingen betekenen, afhankelijk van de snelheid en de stijgende of dalende intonatie. De manier waarop mensen woorden zeggen, kan het verschil maken tussen iets dat een grap en een verklaring is. Subtiele verschillen kunnen horen is dus cruciaal voor goede communicatie. Op deze manier helpt goed horen je de emotionele toestand van andere mensen te lezen, waardoor het gemakkelijker wordt om anderen te leren kennen.

Daarmee is duidelijk, het gehoor is een van de belangrijkste zintuigen waarover we beschikken: het zorgt ervoor dat we informatie kunnen verzamelen die ons beeld van de wereld compleet maakt.

Je hoort zelfs als je slaapt