Laat gehoorverlies je niet beperken!

3 maart 2020

BLOG

Elk jaar op 3 maart is het World Hearing Day, oftewel de Internationale Dag van het Gehoor. Deze dag is door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) in het leven geroepen om aandacht te vragen voor gehoorproblemen. In 2020 is het thema ‘’laat gehoorverlies je niet beperken’’. Veel mensen met onbehandeld gehoorverlies realiseren zich (nog) niet dat ze veel momenten missen. Een gehoortest is de eerste stap naar een beter gehoor én een gelukkiger leven. 

De beperkingen die gehoorverlies met zich meebrengt hebben we verdeeld in drie categorieën: wat er gebeurt in je hersenen, de sociale beperkingen en de emotionele beperkingen. We beginnen met het proces dat zich in je hersenen afspeelt, daarna gaan we in op hoe het je sociale leven en je emotionele welzijn beperkt.

Wanneer je minder en vooral moeilijker hoort, kost het meer inspanning om gesprekken te volgen. Je hoort niet alles even goed en steeds regelmatiger moet je ‘raden’ wat er gezegd wordt. Bij mensen die gehoorverlies hebben, vindt meer hersenactiviteit plaats. Dit lijkt het tegenovergestelde te zijn van wat je zou verwachten, maar eigenlijk is het heel logisch. Je hersenen moeten meer moeite doen om alles te verstaan, hierbij vullen ze ook de ‘gaten in het gesprek’ in. Het kost dus extra inspanning om een gesprek te volgen. Dit heeft als gevolg dat je het gesprek minder goed onthoud. De extra hersenactiviteit die naar het volgen van het gesprek gaat, vraagt zoveel hersencapaciteit dat je hersenen niet alles opslaan. Dit zorgt er ook voor dat je, bijvoorbeeld na een verjaardag, letterlijk uitgeput bent. Daarnaast komt er ook een stukje onzekerheid bij kijken wanneer je niet alles goed meekrijgt. ‘Heb ik het wel goed verstaan’ of ‘wat als ik een antwoord geeft dat helemaal niet past bij wat er verteld is’. Dit veroorzaakt luisterstress, en van stress is algemeen bekend dat het een negatief effect op je lichaam en geest heeft.

Wanneer je minder goed hoort, haak je sneller af bij gesprekken. Dit zorgt ervoor dat je hersenen minder uitdaging krijgen. Bij een felle discussie of juist een filosofisch gesprek met meerdere gesprekspartners ben je eerder geneigd om af te haken, als je er al voor kiest om deel te nemen aan het gesprek. Dit komt doordat het volgen van een gesprek steeds intensiever wordt. Het kost je dus steeds meer energie om een gesprek te volgen en om er aan deel te nemen. 

Daarnaast is onbehandeld gehoorverlies een risicofactor voor dementie. Dit wil niet zeggen dat als je je gehoorverlies direct behandelt je geen dementie kan krijgen. Maar je kan de kans op dementie wel met maar liefst 8% verkleinen wanneer je jezelf tijdig laat behandelen voor gehoorverlies1.  

Het proces dat zich in je hersenen afspeelt heeft gevolgen voor het sociale aspect in je leven. Je bent op een punt aangekomen waarin het vermoeiend is om een gesprek te voeren. Je verstaat en/of begrijpt niet alles en het kost je veel (mentale) energie wanneer je je in sociale situaties bevindt. De kans is groot dat je steeds meer sociale activiteiten uit de weg gaat. Op den duur ga je misschien helemaal niet meer naar sociale aangelegenheden. Dit kan een netwerkborrel zijn, maar ook een verjaardag of het jaarlijkse paasontbijt met je (klein)kinderen. Wanneer je sociale interacties verminderen, kan dit leiden tot een sociaal isolement. Dit heeft als gevolg chronische stress, wat ook weer een negatief effect op je hersenen heeft2

Een vermindering van je sociale interacties kan veel emoties oproepen. Een gevoel van machteloosheid, frustratie, boosheid, verdriet, eenzaamheid3…  Ook kan je je buitengesloten voelen, omdat je niet meer echt deel kan nemen aan sociale activiteiten. Zelfs wanneer je wel aanwezig bent, bijvoorbeeld op een verjaardag met familie, kan je je genegeerd voelen. Wanneer je ontevreden bent over de relatie met je familie en/of vrienden kan je je diep ongelukkig voelen. In sommige gevallen kan een sociaal isolement tot een depressie leiden4.

Gehoorverlies is veel meer dan alleen wat minder goed horen, het is een serieuze beperking op de kwaliteit van je leven. Zonde, want iedereen heeft recht op een betekenisvol leven, waarbij ze in staat zijn de activiteiten te ondernemen die ze gelukkig maken. 

In deze blog hebben we de beperkingen die gehoorverlies met zich meebrengt benoemd. In een volgende blog vertellen we je graag over de positieve effecten die een behandeling voor gehoorverlies heeft. Een klein voorproefje: je voelt je beter, onafhankelijker én je relatie met dierbaren verbetert. Meer weten? Houd onze website en Facebook in de gaten!

 

1 https://plusmagazine.knack.be/gezondheid/met-deze-ingrepen-kan-je-in-elke-levensfase-je-risico-op-dementie-verkleinen/article-news-1549703.html?cookie_check=1578641118&fbclid=IwAR3inpyJuH0P5EhwkK8Np4y7g85IKgdHxQ2FN22hB6UlCyjkXn8Ow785X40

2 E Fuchs, G Flügge: Chronic social stress: effects on limbic brain structures. Physiology & Behavior Volume 79, Issue 3, August 2003, Pages 417-427

3 Andrea Ciorba, Chiara Bianchini, Stefano Pelucchi, and Antonio Pastore: The impact of hearing loss on the quality of life of elderly adults. Clin Interv Aging. 2012; 7: 159–163

4 Boi R, Racca L, Cavallero A, Carpaneto V, Racca M, Dall'Acqua F, Odetti P: Hearing loss and depressive symptoms in elderly patients. Geriatr Gerontol Int 2012;12:440-445. 

 
World Hearing Day 2020