Schade aan het gehoor door lawaai

23 januari 2013

BLOG

Rond de jaarwisseling gaat de aandacht vaak uit naar de gevolgen van vuurwerk voor het oog. Dit jaar zijn er ruim 20 gevallen gemeld van daardoor ontstane blindheid. Waar niemand bij stil staat is dat ook het gehoor ernstig schade kan lijden door lawaai van dichtbij afgestoken vuurwerk.

Opvallend daarbij is dat de slachtoffers niet eens  onmiddellijk naar de dokter gaan,  maar geneigd zijn het even af te wachten.  Een KNO arts ziet deze patiënten dikwijls pas na drie weken op zijn spreekuur verschijnen.  Aanvankelijk valt verminderd gehoor aan één  kant niet meteen op en nogal eens denkt men dat er een verkoudheid in het spel is. Dat een flinke hoeveelheid lawaai van dichtbij tot schade kan leiden is niet voor iedereen even duidelijk.

Platgeslagen haarcellen kunnen niet meer herstellen

Het binnenoor zit erg ingewikkeld in elkaar. In grote lijnen komt het erop neer dat de beweging van het trommelvlies via de gehoorbeentjes wordt overgebracht naar het binnenoor. Daar bevinden zich haarcellen die de trillingen kunnen omvormen naar signalen voor onze hersenen. Die haarcellen zijn bij wijze van spreken de halmen op een korenveld  die wuivend heen en weer gaan. Als een gebied van het binnenoor beschadigd raakt, lijkt het alsof het korenveld door  een slagregen  is  getroffen.  De haarcellen kunnen niet goed meer bewegen en geven geen of veel minder geluid door.  Platgeslagen en omgevallen korenaren (haarcellen) kunnen niet  herstellen. 

Schade afhankelijk van luidheid en duur van lawaai

De schade van lawaai vindt vooral plaats in het gebied van het binnenoor dat geluiden van ongeveer 4000 Hertz moet ”vertalen”.  De opgelopen schade is afhankelijk van de luidheid van het lawaai en de duur.   Een grote harde knal zoals van een ontplofte granaat  geeft in één keer veel schade.  Maar is de blootstelling aan minder heftig lawaai langdurig (zoals de boor bij een tandarts of het windgeruis van een motorhelm ),  dan kan uiteindelijk ook  dat deel van het binnenoor  beschadigd raken.  Op langere termijn breidt het gebied zich uit en worden ook de lagere toongebieden getroffen.

Gehoorschade compenseren door hoortoestel

Onlangs kwam in het nieuws dat onderzoeker s aan de Harvard Medical School erin geslaagd waren bij muizen een zekere regeneratie van de haarcellen te bewerkstelligen.  Men hoopt ooit een medicijn te kunnen maken waarmee gehoorschade kan worden bestreden. Tot die tijd zullen wij het moeten doen met de aanpassing van een hoortoestel.  Door de toenemende vooruitgang lukt het gelukkig steeds beter om geleden oorschade ruimschoots te compenseren met het dragen van een hoortoestel.

lawaai
R.M. Backus

Over de auteur

R.M. Backus

KNO-Arts

R.M. Backus is KNO-Arts n.p. te Zeist. Voor van Boxtel hoorwinkels schrijft hij over zijn ervaringen en ideeën over gehoorverlies.